Impedantie
Alle luidsprekers zijn nominaal 8 ohm tenzij anders vermeld. Dit is
de wisselstroomweerstand, impedantie (Z) van de luidsprekerspoel. De impedantie
is frequentie afhankelijk.
Toepassing
In sommige gegevens-tabellen wordt door ons de volgende codering gebruikt:
L = woofer; M = middentoonspeaker; H = hoog, tweeter. LM = laag en
midden en staat voor een woofer die tevens het middengebied kan weergeven
en geschikt is voor een tweewegsysteem. L/M is geschikt voor laag en midden
en voor toepassing als middentoner. B = breedbandluidspreker, geschikt
voor de weergave van het gehele bereik.
Belastbaarheid (P)
U dient de belastbaarheid op te vatten als een globale opgave. Fabrikanten
hebben de neiging tot een rooskleurige voorstelling. P (Power) is
de nominale belastbaarheid zonder filter. Voor de gebruiker is de P
onder normale huiskamer omstandigheden nauwelijks van belang. Fabrikanten
leveren speakers die een stevige geluidssterkte kunnen verdragen.
Woofers
Bij de woofers geldt de opgave vanaf 30 Hertz. Een woofer die belast
wordt vanaf 20 Hertz is dus lager belastbaar. Onze opgave is een gewogen
gemiddelde tussen de mechanische en de elektrische belastbaarheid, of de
opgave van de fabrikant.
Middentoners
Bij middentoners en tweeters wordt vrijwel altijd de systeem belastbaarheid
opgegeven, d.w.z. de P via het gebruik van een scheidingsfilter.
De P is afhankelijk van factoren zoals de aard en de tijdsduur van
het signaal, de "orde" van het filter en de scheidingsfrequenties. Het
middentoonbereik loopt globaal van 400 tot 3500 Hz.
Tweeters
Globaal genomen wordt de P gegeven voor een fo van 3.500 Hertz,
met een tweede orde filter. Hoe lager fo en de orde van het filter, hoe
lager de belastbaarheid.
Voorbeeld: een tweeter met een systeem P van 40 watt heeft nog
maar een P van ca. 10 watt wanneer deze is aangesloten op een 6
dB/oktaaf filter, een enkele condensator dus. Ook de aard van het signaal
is van invloed. Een zuivere sinustoon van 5 watt van een generator of een
CD met testsignalen (pas op) is al te veel voor een tweeter, ook via een
filter.
Rendement
Dit is de geluidsdruk (SPL = Sound Pressure Level) in decibels (dB)
bij een vermogen van 1 watt gemeten op 1 meter afstand . Dit getal geeft
de efficiency van de speaker aan. Bij een meerwegsysteem dient het rendement
van de speakers onderling ongeveer gelijk te zijn. Het rendement van midden
en hoog kan op eenvoudige wijze aangepast worden door een weerstandsnetwerk.
Het verzwakken van een woofer is iets minder eenvoudig maar is -in tegenstelling
tot de gangbare opvatting- heel goed mogelijk zonder kwaliteitsverlies.
Wij weten hoe. Bij weergave op huiskamernivo wordt het meestal niet als
onaangenaam ervaren wanneer het rendement van de woofer tot 3 dB hoger
is dan het rendement van midden en hoog. De toepassing van twee gelijke
luidsprekers parallel of in serie geeft bij gelijkblijvende impedantie
een geluidswinst van 3 dB ten opzichte van één speaker.
|
Resonantie-frequentie
Deze is gemeten op een standaard IEC baffle. Door inbouw in een kast
stijgt de fs van een woofer en een open middentoner. De diepte van het
laagbereik van een woofer hangt behalve van fs ook nog af van andere factoren.
Hoe groter de kast, hoe lager fs.
Weergave bereik en scheidingsfrequenties
In deze kolom geven wij voor woofers en middentoners naar onze mening
de maximale fo voor kwaliteitsweergave. Het frekwentiebereik is niet scherp
begrensd, het werkelijke bereik is groter. Boven de vermelde frekwentie
neemt de geluidssterkte geleidelijk af en de vervorming, kleuring en bundeling
toe. Bij middentoners en tweeters is tevens de laagst toegestane fo vermeld,
deze dient bij tweeters minimaal 2 x fs te zijn. Bij sommige middentoners
is dit minder kritisch. Een woofer kan zonder bezwaar belast worden met
hoge tonen; een tweeter daarentegen zal door belasting met lage tonen zeker
defect raken.
Q-factor
Dit is de vergrotingsfactor met betrekking tot de resonantiefrekwentie.
Bij inbouw in een kast stijgt de Q; hoe kleiner de kast hoe hoger de Q.
Met een Q van 0,7 loopt de frekwentiekarakteristiek van een woofer vloeiend
omlaag zonder een bult op de resonantie-frekwentie. Een Q hoger dan 0,7
vertoont een oplopende karakteristiek en naarmate de Q hoger is, is ook
de bult hoger. Dit betekent dus een versterkte weergave rond fs. Is de
Q te hoog dan uit zich dit in een boemerige basweergave, het bekende geluid
van een goedkope luidspreker in een te kleine kast. Globaal genomen dient
de Q van een luidspreker plus kast te liggen tussen de 0,7 en de 1,0. De
Q van een gesloten kast is als volgt te berekenen:
Hierbij is n een factor die afhankelijk is van de soort en hoeveelheid
dempingsmateriaal. Dit vergroot het schijnbare kastvolume met 20% bij het
gebruik van BAF en 25% met Bailey's longhair. De factor n is dus 1,2 voor
BAF en 1,25 voor Bailey's Longhair.
Vas
Dit is het equivalent volume: het aantal liters of dm³ opgesloten
lucht waarvan de stijfheid overeenkomt met de stijfheid van de ophanging
van de conus. Hoe hoger dit getal, hoe soepeler de speaker. Dit gegeven
wordt gebruikt bij het berekenen van gesloten- en reflex kasten.
Magneetflux
Dit is het produkt van de magneetsterkte in Tesla, de omtrek van de
spreekspoel en de hoogte van de luchtspleet. Dit getal geeft een indicatie
van het totale werkzame magnetisme in de luchtspleet.
Suspension Compliance - Cms
Deze waarde geeft de beweeglijkheid aan van de ophanging van de konus.
De mechanische resistance Rms is de mechanische weerstand van de ophanging.
Moving mass
Het gewicht van de totale bewegende delen van konus en ophanging.
Force factor
Deze parameter is het produkt van de magneetkracht en de lengte van
de spreekspoel. Dit geeft aan hoeveel kracht de magnetische motor kan leveren
ter aandrijving van de bewegende delen van de luidspreker. Hoe hoger de
force factor, hoe krachtiger de aandrijving.
| 
